Toon kaart
Menu
Stories

Tuin & Post

Kim Tuin – Ik hoorde in de wandelgangen dat Bouwe Olij wegging als directeur van Stichting Kinetisch Noord. Er ontstond meteen geroddel: Bouwe weg, wie nu? Tot iemand tegen me zei:

Weet je wíé de opvolger is van Bouwe? Rob Post

Rob Post Ja, maar dit moet je dan op neutrale toon zeggen.

Ik zal bekennen dat ik best schrok. Rob Post. De Stadsdeelvoorzitter. Maar ik heb je meteen even gegoogled en dan kom je dus bij een heel raar stukje over taxi’s en drugs. En toen dacht ik: Gelukkig, dat wordt gezellig.

Leuk dat je het zo opneemt. Dat stukje waar je het over hebt ken ik. Dat is natuurlijk onwaar. Compleet verzonnen. Daar doe je dus niets tegen. Weet je, ik ben als bestuurder nergens bang voor geweest, maar dit vind ik vervelend.

Je komt niet bang over.

Het is vreselijk zo’n haatcampagne. Ik heb er nog steeds last van, mensen die roepen:

“Hey, pak toch een taxi!”, als ik voorbij fiets.

Maar jij bent dan ook de koning van Noord.

Misschien is dat het wel. Hoge bomen vangen veel wind. Ik kwam op de werf een oude Noorderling tegen die zei:

“Je hebt het verpest, je had die oude loodsen moeten slopen.”

Kijk, dat vind ik prima, want ik sta achter m’n beslissingen en achter m’n beleid. Daar mogen ze me op aanspreken. Maar leugens verspreiden zichzelf in dit tijdperk en tegen leugens doe je niets.

Weet je wat mijn eerste reactie was? Zo’n keurige dame als Kim Tuin. Op de NDSM?

Keurig dame? Echt?

Zo kom je over. Als iemand die uit een goed milieu komt.

Nou ik ben anders op mijn 14de uit huis gegaan. Maar je hebt gelijk mijn ouders zijn goede mensen. Hippies. Dat wel. Mijn ouders zijn hippies.  Ik ben in Amsterdam opgegroeid, niet in Noord. Ik vind op de NDSM dingen die je in Amsterdam Centrum niet meer ziet. Rauwe schoonheid en vrijheid.

De vrije ruimte in de stad is schaars geworden.

Ik begrijp dat de kunstenaars die hier als eerste hun vlag hebben geplaatst defensief zijn geworden. Ze zijn hun terrein kwijt geraakt aan commerciële bedrijven en festivals.  Zo hadden ze het zich vast niet voorgesteld.

Maar Amsterdam is een stad in beweging. Dat wil overigens niet zeggen dat de ‘oude’ waarde wordt weggepoetst. Je ziet hier nog zoveel historie en creatieve ruimte.

De gemeente heeft ‘Paarse Zones’ gecreëerd rondom de scheepsbouwloods en de hellingen. Dit is een gebied waar kunstenaars hun werk kunnen plaatsen om zo het karakter van de werf te bewaren zonder dat het gekunsteld wordt.

Daar kan ik mezelf wel in vinden. Maar zoals je zegt, de stad beweegt.

Het kan goed zijn dat je over 5 jaar dit ene stukje tussen allemaal nieuwe gebouwen ziet staan en dan is het toch gekunsteld.

Ik denk trouwens dat het niet zo snel gaat, eerder 10 jaar dan 5 jaar, maar ruimte in de stad is inderdaad schaars. Ik kan mezelf voorstellen dat bezoekers denken: Tjezus wat een zooi. 

Maar het maakt het ook spannend en interessant

Met een kunstenaar heb ik laatst een rondje om de Y Helling gemaakt, zij wees mij op de strook tussen de helling en Noorderlicht. Dat was vroeger een prachtig groen paadje met een ijzeren toegangspoort.

Dat is nu allemaal weg. Zoiets mag wat mij betreft in ere hersteld worden.

Dat is gebeurd met renoveren. Als bestuur van Noord wilden we het karakter van de helling behouden, daar hebben we ook op ingestoken bij de renovatie. De zijkanten van het gebouw zijn open van opzet. Maar ja, zoals de voorkant er nu uitziet, het zou ook nieuwbouw kunnen zijn. Het wordt een aardig gebouw, maar het is niet zoals het was. Uiteindelijk is het ook een verhaal van geld.

Laten we ervan leren voor de toekomt. De renovatie van de X Helling moet anders kunnen.

Zeker, als je het rauwe terrein wilt behouden moet je er minimaal aan veranderen.

Vertel eens over jouw periode hier.

NDSM of Noord?

Ik bedoelde Noord, maar de NDSM is natuurlijk interessanter. Allebei. Als NSDM’er en als Noorderling.

Het is grappig, iemand uit Noord is een Amsterdammer.

Alleen mensen uit de stad vinden Noord geen Amsterdam.

Dat is het verschil, een Amsterdammer uit Noord voelt zich geen Noorderling maar Amsterdammer.

Ik heb juist het idee dat Noordelingen heel trots zijn op hun stadsdeel. Meer dan andere stadsdelen. Zowel oude als nieuwe Noorderlingen. Dat onderscheid heb ik van de gemeente geleerd.

Die zeggen: Je moet ook iets doen aan kunst voor de oude Noorderlingen.

Terwijl, als je die Hokjesman uitzending over Noord bekijkt dan zie je oude Noorderlingen wegdommelen bij een Spokenword kunstenaar in het Zonnehuis. Twee werelden ontmoeten elkaar en er moet vertrouwen zijn dat het z’n weg op natuurlijke wijze wel vindt.

Iedereen beleeft Noord op een andere manier. En kunst ook. Als je gaat praten met die mannen van NDSM Herleeft, die hebben een heel ander gevoel bij de werf. Oude en nieuwe Noorderlingen hebben andere ervaringen bij hetzelfde gebied.

Jij bent duidelijk een nieuwe Noorderling.

Ja klopt. Daarom ben ik zo blij met dit uitzicht (wijst op rotzooi voor Klup X) Dit is wat ik bedoel zo’n busje, een ladder, op elkaar gestapelde, tja wat is het eigenlijk? Het is luxe dat er ruimte voor is.

Dat is een luxe die je jezelf in de binnenstad niet kunt permitteren.

We zijn met een Zweedse delegatie projectontwikkelaars over de werf gelopen en dat was wat hen opviel. Zij zeiden: Wij hebben deze vrijheid niet meer in Zweden. Alles is keurig aangeharkt.

Dat is een inzicht over het belang van dit soort plekken.

Wij praten langs elkaar heen. Ja, het is allemaal waar, maar ik zat hier toen als Stadsdeelvoorzitter met andere dingen. De oevers van Noord toegankelijk maken voor haar bewoners zodat ze rechtstreeks naar het IJ kunnen. Noord was druk bezig met z’n Calimero effect te ontkennen.

In de jaren 70 en 80 was Buiksloterham bijvoorbeeld een dumpplaats voor vervuilende industrie uit de stad.

Noord was het afvoerputje.

Uit alle andere stadsdelen zijn Amsterdammers naar Noord gekomen. Noord is het meest Amsterdamse stadsdeel. Als je Amsterdams wilt horen, dan moet je naar Noord komen. En de NDSM was het goud van Noord. Ik ben het in alles met je eens, maar ik kom vanuit de andere kant. Ik hou ook van die sfeer van vrijheid. De jaren ’70 met Afghaanse jassen en blowen.

Die sfeer vind ik fijn, maar ik liep niet in een Afghaanse jas.

Toch hecht ik waarde aan die sfeer van Vrijheid en het Liberale, in de oorspronkelijke zin van het woord.

Dan praten we niet langs elkaar heen maar hebben we een andere invalshoek. Logisch, want jij hebt hier al een behoorlijke historie en ik kom net kijken.

Toen ik wist dat ik hier ging werken ben ik steeds in een andere gedaante op de pont gaan staan. Als Amerikaanse toerist, als bewoner, als kunstenaar.

Dat is mijn manier om te ervaren hoe het is om hier te zijn. Hoe is de NDSM voor de verschillende bezoekers en gebruikers. Ik wil overigens niet alleen het vrijheidsgevoel behouden, dat is te kort door de bocht.

In mijn optiek heeft de NDSM door al haar historie een rijke voedingsbodem waarop gebouwd kan worden. Dat kunnen woningen zijn, maar ook een diversiteit aan cultuur. Ik kies voor het laatste. In dat geval blijft de NDSM een openbaar gebied voor alle Amsterdammers. Dat vind ik belangrijk.

Die sfeer die jij schetst is daar belangrijk in. Ik heb daar persoonlijk ook veel mee. Het Amsterdamse jaren 70 gevoel.

Turks Fruit.

Dat gevoel behouden. Vrijheid voor bewoners en voor kunstenaars.

Ruimte en vrijheid zijn noodzakelijk om creatief te kunnen zijn

Het onaffe is mooi. Dat je zelf iets in kunt vullen.

Precies. Er groeien overal ter wereld jongeren op, die niet weten wat ze moeten met hun leven omdat ze in steden opgroeien die compleet af zijn. Ze krijgen depressies.

Daarom is het op de NDSM leuker. Het is een spannend gebied. En voor zo’n georganiseerd rafelrandje is het goed om de krachten te bundelen. Onze overtuigingskracht samenvoegen. 

Hoe zit jij in elkaar?

Complex vooral.

Wat is je kracht?

Zelfvertrouwen. Daarin verbaas ik mezelf.

Ik zie jou als een krachtige doener.

Dat ben ik ook wel, maar het duurde ook even voordat ik dat doorhad. Je kunt als Stadsdeelvoorzitter gewoon jezelf zijn.

Besturen is letterlijk sturing geven.

Eerst dacht ik, die ambtenaren doen gewoon hun werk, die zitten er al langer dan ik. Totdat iemand zei, maar ze verwachten dat jij ze vertelt wat ze moeten doen. Ik bepaalde de richting: dit gaan we doen de komende jaren. Toen ik dat doorkreeg werd het leuk.

Mis je het?

Ja. Ik ben een rollendenker. Ik denk vanuit een rol. Daarin moet ik nu schakelen, mijn rol als directeur van Stichting Kinetisch Noord is weer een heel andere rol.

Als stadsdeelvoorzitter had je veel macht. Nu heb je een loods en zit je in het hokje van Bouwe. Als ik dat zo voor me zie, dan denk ik:

Daar ben je te groot voor.

Het is zeker wennen. Bovendien ben ik compleet anders dan Bouwe.

Ik las dat jij kunstenaars wilt beschermen.

Als je het zo zegt komt het uit de lucht vallen. Ik bedoel beschermen in de context van het speelveld van grond en geld. Op dat vlak hebben kunstenaars weinig macht. Ik wil dat wat er nu is op de NDSM zo goed mogelijk laten bloeien.

Geen groei, maar zo lang mogelijk doen met wat er is.

De politieke kant van mijn werk was nieuw voor me. Anne Marie (Hoogland, vorige directeur NDSM werf) was natuurlijk behoorlijk doorgewinterd op dat vlak en ik moest er alles over ontdekken. Ik was er in het begin onzeker over want het is een wereld op zich en ik sprak de taal niet. Dacht ik.

O. Dat kun je best. Je hebt charisma, overtuigingskracht en een sterke persoonlijkheid. Het enige waar ik me bij jou zorgen om maak, is teleurstelling. Hoe ga je om met teleurstelling?

Dat is een terechte zorg.

Als ik ergens helemaal voor ga dan kan ik het moeilijk loslaten.

Wat is het gevaar dan van teleurstelling binnen deze context?

Niet bij de pakken neer gaan zitten. Je energie steken in de juiste zaken. Geld is een ding. Ik zou je wel willen helpen met waar je jezelf wel en niet mee bezig moet houden. Neem bijvoorbeeld het bouwen bij de haven NDSM-west, die vergunningen aan Biesterbos en Braspenning zijn allemaal van jaren terug. Zoiets hou je niet tegen. Die ontwikkeling gaat door. 

Mijn wens is dat de ontwikkelaars daar context-specifiek denken. Meer vanuit de kracht van het gebied. Ook als het om woningen gaat. Dat daar mensen komen wonen die de NDSM waarderen. Dat geldt trouwens ook voor NDSM Oost. Ik wil dat toch kenbaar maken aan zowel de gebiedsontwikkelaar als de projectontwikkelaars. Maar ik maak me geen illusies hoor.

Bouwe Olij had een andere opdracht voor de Scheepsbouwloods, maar daardoor zijn de kunstenaars er wel bij ingeschoten. Hoe zie jij jouw opdracht?

Ik had van de week een kunstenaar op bezoek, uit de categorie defensief, die zei:

De vertrouwensbreuk is zo groot. Wat ga jij doen om ’t op te lossen?

En wat was je antwoord?

Het is natuurlijk een proces, maar ik maak het graag meteen concreet. We zijn begonnen om samen met de kunstenaars in de loods een torentje te bouwen. Jeroen Bisscheroux heeft een ontwerp gemaakt, de architect heeft het goedgekeurd en nu gaan we dus aan de slag met het ontwerp van Jeroen.

Dus op een concreet niveau samenwerkingen aangaan.

En daarnaast de interactie tussen de kunstenaars onderling stimuleren. Zorgen voor gezamenlijke ruimtes en de Expostore een plek geven. De functie van de Expostore kan ook breder.

Ik wil de broedplaats cultiveren (1)

En meer gemeenschappelijkheid in de kunstenaarsgroep. Niet dat ze nou allemaal met elkaar gezellig en sociaal moeten gaan doen, maar wel meer naar een gemeenschap toe.

Er is nu te veel verschil tussen Stichting Kinetisch Noord en de Broedplaats. Die moeten weer samen door een deur kunnen. Zoals het oorspronkelijk is bedoeld.

Kunnen wij ook gezamenlijk optrekken?

Jazeker. De NDSM werf weer als geheel. Als 1 ding.
Ik stond aan de basis van het splitsen van binnen en buiten (binnen in de Scheepsbouwloods en buiten de Hellingen). Het zou mooi zijn als ik ook weer kan meewerken aan het samenbrengen.

Dat lijkt mij een goede afsluiter. Laten wij meteen afspreken om te gaan eten.

In Noord.

 

tekst interview Evelien de Jong

Foto’s door Amerens Hedwich

Bekijk profiel:

NDSM is dé creatieve hotspot van Amsterdam. Op de voormalige scheepswerf aan de noorderlijke IJ-oever groeit een ‘selfmade city’ met honderden kunstenaars, creatieve bedrijven, duurzame ondernemers, bijzondere woningen, innovatieve cultuur en media, verrassende horeca en vernieuwende events, op het land en op het water. NDSM is het nieuwe brandpunt voor creatieve stedelijke energie. NDSM-Selfmade City