Toon kaart
Menu
Stories

NDSM-werf: van piratenhol tot tribe

Vanaf september zijn er wekelijks bijeenkomsten georganiseerd in het kader van Self Made Future: een cultuurvisie voor de werf. Daarnaast zijn er een aantal essayisten aan de slag gegaan die hun toekomstvisie geven voor de werf. Dit essay van community manager Elien van Riet maakt onderdeel uit van een korte reeks publicaties, zie hier een overzicht. De Stichting NDSM-werf plaveit een route, faciliteert naar een creatieve road-map, uitnodigend, uitdagend naar allen. Wij zullen de visie van de Self Made Future NDSM delen in woord, beeld en activiteiten. Zodat het verhaal voortleeft in het werk, plezier en de creatie van velen.

NDSM-WERF: VAN PIRATENHOL TOT TRIBE
Amsterdam 14 januari 2014
Tekst: Elien van Riet, Community Innovator en Factilitator Stichting NDSM-werf, Co-Founder Urban Tribes
Beeld: Beeld: ©Pirates! Beeld van een nieuwe game mede ontwikkeld door Cristina Zanon, een NDSM-kunstenaar. Game komt uit in 2014.

Stel je de NDSM-werf voor als piratenhol, wat zie je dan? Na het leven als industrie waarin de NDSM-werf werkplekken bood aan duizenden dokwerkers, ging het een tweede leven tegemoet als piratenhol. Verschillende piraten raakten aan wal van de NDSM-werf, zoals criminelen, prostituees, kunstenaars en later grote commerciële bedrijven zoals MTV en HEMA. Deze piraten plunderen de werf voor privédoeleinden. Gestrand op de NDSM leek eenzelfde wetteloosheid te bestaan als op volle zee, buiten territoriale wateren. De werf was failliet, van niemand meer en daarmee van iedereen. Piraterij richtte zich tegen andere schepen of in het geval van de werf, tegen andere aan wal geraakte partijen. De grootste kracht van de NDSM-werf bleek tegelijkertijd ook haar zwakte: de NDSM-werf is een vrij organische verzameling van losse partijen zonder sturing. Wat gaan we doen op de NDSM-werf om piraterij niet als ondergang, maar als kracht te benutten? Tribaal leiderschap!

Weg Gentrificatie Welkom Tribaal Leiderschap
Piraterij zorgde voor een ‘unheimliche’ sfeer op het oostelijk gedeelte van de NDSM-werf waarin NDSM-ers zich niet veilig voelden, samenwerking uit de weg gingen en hun dromen lieten verzuren. In de broedplaats is zelfs sprake geweest van een wond, een kramp waarin creatieve ondernemers alleen nog maar dachten aan overleven. Het tijdelijk vertrek van hét piratensymbool van de werf, Kraan 13, markeerde deze fase van ongeloof en wantrouwen. Als deze trend van piraterij zich doorzet dan zie je projectontwikkelaar Biesterbos of een andere partij een monopolypositie innemen waar andere aanwezigen aan ten onder gaan. Dit wordt ook wel het standaard gentrificatie-model genoemd. Een model waarin een gebied stijgt in economische waarde, zij het ten koste van oude bewoners. Deze kunnen dus niet mee genieten van de meerwaarde die ze vaak zelf hebben gecreëerd. Hoe kan dit model doorbroken worden?

Welkom tribaal leiderschap! Als bottom-up organisatievorm zet tribaal leiderschap het ego opzij en maakt het ruimte voor een gemeenschapsgevoel. Tribale leiders luisteren naar de vraag vanuit de ‘tribe’ en spelen daar op in. Een tribe is een groep van ongeveer 30 tot 60 personen die samen een cultuur delen en leven. De community van de NDSM bestaat dus uit verschillende tribes. Door NDSM-ers bewust te maken van- en te leren vertrouwen op- de collectieve wijsheid van hun ‘tribe’, kan tribaal leiderschap zich verspreiden onder de NDSM-community. Als de tribes clusteren en onderlinge verbindingen aangaan ontstaat er een resonantie op de werf, waardoor het onmogelijke mogelijk wordt.

Cultuurvisie
Self Made Future is een voorbeeld van een tribaal leiderschapsproject dat een appèl doet op het leiderschap van NDSM-ers uit verschillende tribes. Deelnemers aan de bijeenkomsten en de hieruit voortvloeiende projecten zoals Alternatief Parkeerbeleid en NDSM Island, zijn zelf verantwoordelijk voor hun inzet en uitkomst en vinden tegelijkertijd feedback en medewerking van andere NDSM-ers. Op deze manier kunnen deelnemers vertrouwen winnen voor hun projecten, deze laten groeien en waarde toevoegen aan de community. In het voorbeeld van Self Made Future is het enige dat door een tribaal leider uit het team van Stichting NDSM-werf wordt gefaciliteerd is het off- en online platform. Via dit platform komen er online onderbuik gevoelens bovendrijven, ontstaan er offline nieuwe samenwerkingsverbanden zoals Projectbureau Noordwaarts en NDSM-kunstenaars én wordt er op basis van de community-input een cultuurvisie geformuleerd.

Deze cultuurvisie brengt geloof in een gezamenlijke creatieve toekomst. Geloof is als een humuslaag waar nieuwe ideeën kunnen ontspruiten, die we nu nog voor ondenkbaar houden.

Piratenenergie
Dus, stel je de NDSM-werf voor als piratenhol, wat zie je dan? Je kan op meerdere manieren piraten voor je zien. Als we negatief denken aan piraten dan zien we plunderaars voor ons met muiterijen, lieden die geen verantwoordelijk nemen, uit eigen belang handelen en andermans spullen kapot maken. Deze vorm van piraterij leidt tot destructie!

Als we positief denken aan piraten, dan dromen we van piraten die avonturen beleven, nieuwe werelden ontdekken, erop uit trekken met schatkaarten en schatten vinden met exotisch gekleurde papegaaien als vrienden. Deze vorm leidt tot de creatie van vrijstaten waarin vrijheid en plezier de klok slaat.

Dit laatste soort piraten kan tribes vormen waarbinnen elk lid de ruimte krijgt om haar stem te laten klinken om de diverse NDSM-community als geheel te verbeteren.

Beheer en programmering
Tribaal leiderschap kan de piraten-energie bundelen en ruwweg omzetten in een creatieve, innovatieve en smart community. Wat is hiervoor nodig? Een stichting om tribes aan elkaar voor te stellen om te komen tot een tribaal beheer en programmering van de werf. In zo een horizontale verdeel-en-respecteer structuur kan diversiteit bestaan en bevorderd worden. Hierdoor wordt eigenaarschap en daarmee beheer een spel tussen West en Oost, land en water, binnen en buiten, centrum en rafelrand, tussen creatie en exploitatie waar de privé-doeleinden van de verschillende partijen in een groter verband te plaatsen zijn.
Het individu alleen is niet in zijn eentje bij machte om te winnen, maar de focus ligt op waarde gebaseerde relaties tussen verschillende NDSM-ers. Het gaat in die zin om ruimte management, het beheren van de ruimte tussen de verschillende mensen. Door tribes kennis te laten maken met elkaar, samenwerkingsverbanden te stimuleren en te faciliteren, kan de stichting een creatief conglomeraat laten groeien van commerciële, artistieke, politieke, historische en ondernemende tribes.

Experiment
De NDSM-werf zal ruimte bieden aan elektrificerend experiment. Tribes kunnen nieuwe combinaties uitproberen waarin vraag en aanbod elkaar vinden en al spelenderwijs van initiatieven uitgroeien tot smart innovaties. Relaties tussen tribes komen eerst tot stand. Daarna volgt een verdienmodel waarin de sociale en creatieve waarden worden gekapitaliseerd.
Het netwerk zal op natuurlijke wijze filteren, leden die niet resoneren, komen niet of vallen af. Talenten gaan in op de uitnodiging van de community. De NDSM-werf biedt zo op duurzame wijze ruimte aan een groeiend netwerk van diverse, maar ‘likeminded souls’!
Voorbeelden van elektrificerende experimenten die tijdens het Self Made Future traject zijn ontstaan: creatief parkeerbeleid en NDSM Island. Buiten Self Made Future zijn ook NDSM Vrijhaven, 24h Noord, Brooklyn Hotel en timelapse Kraan 13 onder deze noemer te scharen.
De werf is geen statische plek, of gebonden aan één persoon, het lab is een ‘modus operandi van de community, een manier van werken dat zich middels Stichting NDSM-werf over de werf verspreid. De NDSM-werf is nu!

3rd space
Een belangrijke component in de zojuist genoemde projecten is de combinatie van on- en offline dimensies, een ‘3rd space’. De portal ndsm.nl speelt hierin een cruciale rol, omdat het fungeert als een online haven waar je kan zien wat iemand voor de community betekent.
Vraag en aanbod treffen elkaar. Als je aan wal gaat, weet je nooit wat voor volk je treft. Deze onverwachte wederkerigheid komt ook voor in 3rd space. Ndsm.nl is een publiek domein waar op toevallige wijze schrijvers lezers vinden, klanten leveranciers, makers opdrachtgevers en een plek waar kunst een publiek vindt.

Conclusie
Dus, stel je de NDSM-werf voor als piratenhol, wat zie je dan? Door middel van tribaal leiderschap krijgt elke piratentribe, elke partij op de werf, de ruimte om haar stem te laten klinken en te experimenteren om de diverse NDSM-community als geheel te verbeteren. Sleutel tot succes? Niet langer draait het om ‘mijn NDSM-werf’, maar om ‘onze NDSM-werf’.
Tribaal leiderschap heeft een cultuurvisie waarin de NDSM-werf een off- en online platform zal zijn voor onverwachte ontmoetingen, die leiden tot creatieve, sociale en smart samenwerkingen.
Nieuwe piraten spoelen aan en sluiten zich aan waardoor de NDSM-community nog meer dan het nu al doet, zal afstralen op Amsterdam-Noord, op Amsterdam, Noord-Holland en de rest van de wereld. Zo kunnen oude en nieuwe NDSM-ers profiteren van het dynamisch geheel. Met een papegaai op je schouder is er elke dag een nieuwe schat te vinden.

Piraten op de werf, schip ahoy!

Bekijk profiel:

Elien van Riet
Innovator & Facilitator

NDSM is dé creatieve hotspot van Amsterdam. Op de voormalige scheepswerf aan de noorderlijke IJ-oever groeit een ‘selfmade city’ met honderden kunstenaars, creatieve bedrijven, duurzame ondernemers, bijzondere woningen, innovatieve cultuur en media, verrassende horeca en vernieuwende events, op het land en op het water. NDSM is het nieuwe brandpunt voor creatieve stedelijke energie. NDSM-Selfmade City