Toon kaart
Menu
Stories

‘Het kastje van Van’

Het was in november van dit jaar toen onze penningmeester die in Landsmeer woonachtig is, mij liet weten dat er weer een oud NDSM’er was overleden. Het betrof een plaatsgenoot, ereburger van Landsmeer, de heer P.J. Van, tijdens zijn werkzame leven verbonden aan het bedrijfsbureau bij PTB (Productie Timmerbedrijf). De zoon van de heer Van gaf aan dat er bij zijn vader thuis nog kasten stonden die ooit bij de NDSM waren vervaardigd en door zijn vader aldaar waren gekocht. De twee kasten stonden inmiddels op Marktplaats en toen ik een van die kasten afgebeeld zag kwam die mij vaag bekend voor. Ik had die kast eerder gezien. Het model van de kast was een typisch vijftigerjaren model en het zoeken in de personeelsbladen uit die periode gaf uitsluitsel. Wat bleek; in het personeelsblad De Werfbode van mei 1952 stond een artikel over het verloten van vijf kasten die bij het NDSM opleidingsinstituut “de Eenheid” waren vervaardigd door evenzoveel leerling scheepsbeschieters. In de juli uitgave werd daarop een aanvulling gepubliceerd.

In De Werfbode van augustus van dat jaar stond de trekking vermeld met de vijf winnende nummers.
Een maand later werd een oproep geplaatst omdat twee winnende loten niet waren ingeleverd. Dit waren de nummers 190 en 643.

Nummer 643, zo bleek achteraf, was in het bezit van de heer Van. Hij kon zich alsnog eigenaar van een der twee overgebleven kasten noemen. In De Werfbode van oktober 1952 staat nog aanvullende informatie waaruit blijk dat de enige overgebleven kast zou worden geschonken aan de bedenker van het beste idee uit de ideeënbus. Elders in het blad ook nog informatie over de opbrengst van de loterij. De opbrengst was, omgerekend naar de huidige tijd, niet gering en kwam ten goede aan de Stichting ‘40-’45.

Dan blijft de vraag wie deze kast dan gemaakt heeft. Omdat in De Werfbode ook altijd de jaarlijkse examenuitslagen werden vermeld bleek dat in het jaar daarvoor, in 1951, er inderdaad vijf leerlingen de opleiding tot scheepsbeschieter hebben gevolgd. Ook staan de namen van de makers vermeld. Helaas ontbreekt op de kast het werfnummers van de maker. Wie van deze vijf aankomende scheepsbeschieters de teruggevonden kast heeft gemaakt zal dus een raadsel blijven. Deze mannen zullen indien nog bij leven, tussen de 75 en 80 jaar oud zijn. Een van hen is getraceerd maar kon zich een kast als hier besproken, niet meer herinneren.

Door de penningmeester is met behulp van zijn zonen dit kastje opgehaald en het staat nu, zolang de stichting nog geen eigen werkruimte heeft, opgeslagen in een container in de Scheepbouwloods, op een steenworp afstand van de Timmerwinkel oost (nu MTV/Viacom) waar het ruim zestig jaar geleden vervaardigd is. Als er straks een eigen werklocatie beschikbaar is zal het kastje daar een plek en een functie krijgen. De cirkel is dus rond, de kast is weer terug op de werf.

Tekst: Ruud van der Sluis
Foto: 1961, Sleutel van hut 63 Upperdeck van de Johan van Oldenbarnevelt door emigranten naar Australië als souvenir meegenomen en weer terug gekomen.

Bekijk profiel:

Elien van Riet
Innovator & Facilitator

NDSM is dé creatieve hotspot van Amsterdam. Op de voormalige scheepswerf aan de noorderlijke IJ-oever groeit een ‘selfmade city’ met honderden kunstenaars, creatieve bedrijven, duurzame ondernemers, bijzondere woningen, innovatieve cultuur en media, verrassende horeca en vernieuwende events, op het land en op het water. NDSM is het nieuwe brandpunt voor creatieve stedelijke energie. NDSM-Selfmade City