Toon kaart
Menu
Stories

Crisis? 5 levenslessen van een NDSMmer

„Super fotogeniek die NDSM werf, maar dit atelier is voor mij volslagen onwerkbaar” aldus de potentiële medehuurder. Het is december 2010. We staan wolkjes te ademen in de vrijgekomen werkruimte in de X helling. Hij bekijkt de brokstukken puin, er is met bruut geweld een wietplantage opgerold, het vriest binnen en scheve stelconplaten blokkeren de deur. Hij ziet er vanaf.

Ik niet.

Ik denk: gewoon beginnen, dan zien we wel waar het schip strandt.

Dat is zo leuk aan mij, ik begin enthousiast aan de dingen.

Nadenken brengt me niks, echte inzichten doe ik op in de realiteit. Bam, Pok, Piep, dingen die dichterbij waren dan ik dacht, m’n kop stoten en m’n saldo bereiken: concrete inzichten.

Maar ook mijn enthousiasme inzake NDSM heeft me onbetaalbare kennis gebracht. Hieronder 5 waardevolle inzichten.

1 Eerst doen dan denken
Bij aanvang van het atelier NDSM project had ik wel nagedacht en wakker gelegen: als ik het niet kan betalen, dan mislukt het en dan ga ik failliet. Dat werd mijn mantra: failliet mislukt, failliet mislukt, ik raakte in paniek. Om 1.00 uur s nachts bel ik m’n zus en ratel: veel werk, weet het niet, straks mislukt het en dan ga ik failliet. Aaaarch. Failliet. Mislukt. Aaarch.

Mijn zus is therapeut van beroep, werkt met borderliners, die blijft kalm.

„Stel het mislukt, wat dan?”
„Dan ga ik failliet. Dan ben ik mislukt. Dan lachen mensen me uit. Dan komt de belastingdienst me halen.”
„Ja, dan ga je failliet en wat gebeurt er dan?”
„Dat zeg ik net, ik word uitgelachen en de belastingdienst komt me halen en dan is alles mislukt. Al het werk voor niks.”

Ze onderbreekt mijn geratel. „Wat gebeurt er als je failliet gaat?”
Stilte. Ik zoek in mijn hersenpan naar failliet en dan maar vind niks. Mijn denken stopt bij failliet.
„Ik weet het niet. Behalve dat ik mislukt ben en alles voor niks.”

„Nope, als je failliet gaat, dan moet je een baantje zoeken. Da’s alles.”
Stilte.
Werk zoeken? Is dat alles?

Als ik geen risico neem moet ik ook werk gaan zoeken. Da’s helemaal niet erg.

2 Handel uit liefde

Er hangt een foto van de hellingen op mijn toilet; iedere dag kijk ik naar mijn werkplek. Verliefd op de NDSM. Liefde maakt blind. In december 2010 betrek ik met twee anderen met bevroren tenen en dito waterleiding het vrijgekomen atelier. We werken maanden, ook in de koudste winter sinds mensenheugenis, zonder contract. „Je hebt geen huurcontract maar investeert wel 10.000 euro?” Mijn advocatenvriendin haar ogen ploppen uit haar kassen.

„Als vriendin en als advocaat moet ik je dit ten sterkste ontraden.”

Dat begrijp ik. Maar wat sommige mensen hebben met apple shizzle, festool gereedschap, of chie mihara’s heb ik met locaties. Liefde op het eerste gezicht, hebben, hebben, hebben en daarna alle minpunten goedpraten.

3 Vertrouwen & vrijheid = goed, wettelijk = beter

Ik baal van juristen en mensen die alles op contract doen.Mensen wiens hele leven een grote Tros Radar show is: recht hebben en halen. Bovendien, zeg ik tegen de advocatenvriendin, maak ik huur over, ontvang een factuur en ik onderhandel over een huurcontract. Ik zit aan tafel met de gemeente. Als zelfs de gemeente niet betrouwbaar is, wie dan wel?

Ik kom uit een familie van ambtenaren. Vandaar dat wakker liggen van failliet mislukt: geen ondernemersgenen.

Ik verweet een topambtenaar eens dat hij niets kon met de begrippen vertrouwen en vrijheid. Vertrouwen past niet in een bestemmingsplan, over vrijheid sluit je geen contract. Wat zou jij doen als je mij was, vroeg ik die man. Hij zei:

„Ik zou zorgen dat ik een goede jurist had.”

Ik bel de advocatenvriendin van een vriend en stap haar kantoor binnen. Daar zat de vriendin van de vriend geflankeerd door de „jurist met een passie voor vastgoed.” Ik kreeg koffie en het advies om een pittige brief te sturen.

Een week later kreeg ik een rekening van 400 euro.

Lesgeld.

Vertrouwen is goed, vooraf afspraken over geld maken is beter.

4 Meebewegen, een leven lang leren

Mijn buren en vrienden op de werf hadden een Socratisch gesprek* over meebewegen. Mijn buurvrouw leerde in dat gesprek dat voor haar meebewegen betekent dat je betrokken bent, betrokken luisteren. Ik leerde dat je socratische gesprekken kunt organiseren en wat ik al wist: er bestaan verschillende waarheden en perspectieven.
levenslangleren

Het leuke van het leven is dat je leven lang kan blijven leren. Ik heb al wel 10 verschillende beroepen gehad en ben recent weer enthousiast geworden over een nieuw beroep.

5 Wees Rijk zonder geld

Geld is niet hetzelfde als rijkdom. Ik hoorde het bij het interviewen voor ondernemersportretten.

Kunstenaars zien geld als middel. Niet als doel

Zoals bijvoorbeeld het  pakkenproletariaat, een interessant boek met als stelling: “Met weinig, maar zinvol werk kan iedereen een gevulde maag hebben en ruim voldoende welvaart en welzijn.” Voorbeeld: een beeldhouwer maakt van hout een beeld waardoor het hout in waarde stijgt. Een pakkenproleet regelt 7 miljoen euro om van een stuk grond een duur stuk grond te maken.

Mijn probleem als levenskunstenaar, is dat ik wel de kunst van het leven versta maar niet van mijn kunst kan leven.

Nou ja, ik kan er wel van leven, maar dan onder het bestaansminimum (950 euro /maand). Overigens is dat prima te doen als je stopt met kopen. Ik consuminder cosmetica; was 1 x per half jaar mijn haar met eko shampoo en lees over mijn gelijk in de Correspondent en kijk naar ‘the men who made us spend op de BBC.

En ik reken mezelf rijk iedere keer als ik facebook de lijstjes ‘ten things that make you happy’ voorbij zie komen.

Dus lieve NDSM en fijne NDSMmers:

Dagge bedankt zijt, da witte!

* Een socratisch gesprek is een gesprek waarin je, met anderen, zoekt naar de waarheid en de waarde van je opvattingen.

Tags: , , , , ,

Bekijk profiel:

NDSM is dé creatieve hotspot van Amsterdam. Op de voormalige scheepswerf aan de noorderlijke IJ-oever groeit een ‘selfmade city’ met honderden kunstenaars, creatieve bedrijven, duurzame ondernemers, bijzondere woningen, innovatieve cultuur en media, verrassende horeca en vernieuwende events, op het land en op het water. NDSM is het nieuwe brandpunt voor creatieve stedelijke energie. NDSM-Selfmade City